وقتی بچه بودم، مثل خیلی از بچه های اون زمان امکان این رو داشتم که در کنار جوی آبی که در کنار خونمون بود و یا داخل باغمون، بازی کنم. بازیهایی که اکثر اوقات چند تا بچۀ دیگه هم همراهم میشدند.
با چوب یا با دست ، جویها و انشعابات کوچکی در زمین اطراف جوی اصلی که شیب ملایمی هم به سمت اون داشت ، میکندیم و بعد با یک پارچ آب رو به اول اون جویهای کوچک ایجاد شده مون میرسوندم و از حرکت آب درکانالهای احداثی توسط خودمون لذت میبردیم که دست آخر میرسید به همون جوی اصلی .
گاهی مسیر پرپیچ و خمی درست میکردیم واز حرکت مارپیج آب هیجانزده میشد یم.
بعضی وقتها هم یک شبکه ای درست میکردیم (مجوعه ای ازاین جویها که در جاهایی به هم مرتبط میشدند) و به این ترتیب متوجه میشدیم آب تو کدوم مسیر میره و کدوم مسیر نمیره. مسیرهایی که با یک منبع (با استفاده از پارچ آب) آبرسانی نمیشدند، منبع دیگه ای استفاده مکردیم تا به همۀ اون شبکۀ آبرسانیمون، آب رسیده باشه.
با گاهی جای دیگه ای که کمی مسطح تربود این کار رو میکردیم و جایی که به عنوان مقصد طراحی میکردیم؛ یک یا چند شاخه برگ و درخت به عنوان باغ داخل خاک فرومیکردیم و خودمون رو مسئول آبرسانی به این باغ میدونستیم ولی چون شیبش مثل قبل نبود ، مجبور میشدیم آب بیشتری رو بریزم تا سیراب کنیم باغمون رو، یا شیب کانالهای احداثیم رو بیشتر کنیم و با نردیک تر شدن به مقصد گودترشون کنم تا بالاخره آب به باغمون برسه.
گاهی از لوله های بلامصرف که قطرهای مختلفی داشتند استفاده میکردیم، بعضی هاشون پلاستیکی و صاف بودند، بعضی هاشون زنگ زده و فلزی و کشف میکردیم که اگر داخل اینها صاف باشه ، آب با سرعت بیشتری ،در یک شیب برابر، جریان پیدا میکنه. مقدارآب داخل لوله ها اگه از مقداری کمتر باشه، نمیتونه به انتهای لوله برسه، کمی مایل میکردیم لوله ها رو و به اصطلاح شیب میدادیم تا بالاخره بشه آب رو به جایی رسوند.
بعدترها که بزرگ شدم ، قوانین هیدرولیکی برام نسبت به بعضی از همکلاسهام قابل درکتر بود وشیرین تر. میتونستم تجسمشون کنم و دلیلشون رو بفهمم.
امسال تابستون و حتی تا همین هفتۀ پیش تو باغ پدرم سعی کردم با فراز کنار جویهای آبیاری شدۀ باغ، این بازیها رو به کمک چند تکه چوب به عنوان بیل و چند تکه لولۀ غیر قابل مصرف انجام بدیم. خوشبختانه اونهم خیلی خوشش اومد . با شیب و کاربردش در حرکت آب کاملاً آشنا شد. همینطورفکر میکنم مفهوم زبری نسبی و شعاع وشیب هیدرولیکی وتاثیرات اون رو در انتقال آب و همینطور سطح مقطع هیدرولیکی رو فهمید.
این کار رو میشه در کنار هر آب راکد و یا رونده ای انجام داد و اگر اطراف اون جریان راکد و یا سیال خاکی باشه که امکان کانال کشی با چوب و دست مهیا باشه. همچنین میشه از هرنوع لوله ای استفاده کرد .
فکر میکنم این بازی برای گروه سنی بالاتر از سه سال جالبتر باشه. هرچند بچه های کوچکتر هم به نحوی از انحا با این قوانین سروکله میزنند.
نوشته شده توسط مامان فراز
